تبلیغات
بمپور ، قلب بلوچستان، یادگار اشكانیان و ساسانیان - استاد شیر محمد اسپندار -گنجینه ی از یاد رفته
بمپور ، قلب بلوچستان، یادگار اشكانیان و ساسانیان
دست در دست هم دهیم به مهر میهن خویش را كنیم آباد
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : محمد علیم آچاک
نویسندگان

استاد شیر محمد اسپندار

 

استاد شیر محمد اسپندار، نوازنده سرشناس نل ( نی) و دونلی و خواننده بلوچی در سال هزار و سیصد و ده شمسی در شهر بمپور بلوچستان بدنیا آمد. آموزش ساز نل ( نوعی نی) را از ده سالگی آغاز كرد. او در جوانی به پاكستان رفت و مدت پانزده سال در ایالت سند پاكستان زندگی كرد و در همان جا چگونگی نواختن دونلی را فرا گرفت. استادش جمل شاه دونلی نواز مشهور پاكستان بود. شیر محمد اسپندار پس از بازگشت در سال سی و هفت به زادگاهش به زندگی روزمره خویش ادامه داده و هم اكنون در شهر بمپوربلوچستان به كار كشاورزی مشغول است. شیر محمد اسپندار در فستیوال های بسیاری شركت كرده و توانسته با اجراهای بسیار قوی و زیبایش سازش را به جهانیان بشناساند. او تنها نوازنده دونلی درایران و به نوعی در جهان است. اجراهای مختلف در جشنواره ها  فستیوال های بزرگ توانست او را به عنوان یكی از نوازندگانی كه سازی غیر معمول را با این توانایی اجرا میكند معرفی كند.

با وجودی كه سن و سالی از او گذشته و نزدیك هفتاد و سه سال دارد، هنوز سرزنده و سرحال است. اسپندار ساکن شهر بمپور و به کارکشاورزی مشغول است.

بیان زندگینامه وخاطرات از زبان خودش

او می گوید: بیست سال تنها نوازنده دونلی (دو نی) در ایران بودم. سال دوم دبستان، فرار كردم پاكستان مادری نداشتم كه مرا به درس خواندن تشویق كند. از شش سالگی نی می زدم. پدرم گفت به جای این كه بنشینی یك گوشه و نی بزنی برو درس بخوان. مرا فرستاد كلاس اول ابتدایی. اما نامادری ام می گفت: بی سواد باشی و كار كنی بهتر است. پدرم دیگر نگذاشت كلاس دوم را بخوانم. من هم طاقت نیاوردم و فرار كردم پاكستان.

هر چه پدرم گفت گم می شوی . گفتم: گم باشم (شوم) بهتراست تا اینجا (باشم).18 - 17 سالم شد كه رفتم یك رستوران دیدم مردم دور یك نفر جمع شدند كه دو نی می نوازد. خیلی خوشم آمد گفتم بده من هم یك نگاهی بكنم. گفت من هندوام،‌ تو مسلمانی. نی ام را نمی دهم تو به دهانت بزنی. بیا برویم بازار یكی برایت بخرم. رفتیم بازار تا برایم دو نی خرید. شروع كردم به نواختن انگار كه قبلا همه آهنگ ها را تمرین كرده بودم. بعد چند سال خوب قابل شدم تا این كه سید بزرگی در پاكستان مرد. اسمش جُمل شاه بود. در پاكستان به  او سید شاه می گویند. مردم هر شب جمعه سر قبر او می رفتند و نی نوازی می كردند. برای جمل شاه مسابقه ای گذاشتند كه همه نی بزنند. من تمام آهنگ های پاكستانی ها را زدم. اما وقتی بلوچی خودمان را نواختم، هیچ كدام از آنها نتوانستند مثل من بزنند. نفر اول شدم هفت هزار(روپیه) پاكستانی بردم؛ آن زمان كه بیست كیلو آرد گندم یك پنج هزار روپیه بود.

چهار پنج بار دیگر هم مسابقه دادم كه همه را برنده شدم. همه نی نوازان گفتند ما دیگر شركت نمی كنیم وقتی همه را اسپندار برنده می شود ما برای چی بیاییم. گفتم باشد دیگه شركت نمی كنم. تا این كه سال 1337 برگشتم وطن. آن موقع مردم من را لو داده بودند كه اسپندار دو نی خوب می نوازد و همه من را می شناختند. بعد از چند سال دعوتم كردند به جشن دربار . گفتم فرار می كنم و دوباره می روم پاكستان.دوستانم گفتند چرا فرار كنی؟ اینجا زن گرفتی، بچه داری، زمین داری تا اینكه انقلاب اسلامی شد. بعد از آن شروع كردم به نی نوازی در جشنواره ها. تا حالا هم به كشورهایی چون فرانسه، پاناما، اكوادور،  ونزوئلا (كاراكاس) ، انگلستان، هند و آلمان رفته ام و نی زده ام.

دو نلی (دو نی) ساز ایرانی بوده. اما وقتی كه من برگشتم وطن هیچ كس آن را نمی زد. ما یك عده بلوچ در پاكستان داریم و یك عده در ایران. البته در پاكستان بلوچ نبوده همه از ایران رفتند. در زمان ابدالی ها پایتخت بلوچ كرمان بود بعد از دعوای شدیدی فرار می كنند به پاكستان و از زمان احمد شاه یا نادر شاه در آنجا سكونت می كنند. عده كمی هم در ایران ماندند. ساز دو نی هم با آنها به پاكستان رفت و در ایران فراموش شد. من دوباره آن را آوردم ولی این ساز بیگانه شده بود. بلوچ ها هم حالا دیگر در كرمان با این ساز بیگانه اند.

هندوستان هم تعدادی بلوچ دارد. یكی شان همان هندویی بود كه دو نی برایم خرید، همان آدمی كه مرا راهنمایی كرد اما هر كجای دنیا هر كسی دو نی بنوازد بلوچ است.

در بلوچستان همه مردم موسیقی دوست ندارند. به هنر اهمیت نمی دهند. اینجا هیچ بلوچی حاضر نیست بچه اش دو نی یاد بگیرد. من هم كه هنرمندم كاری به كارشان ندارم اما آنها هیچ اهمیتی به من نمی دهند. سه تا پسر دارم كه هر چه كردم هیچ كدام نواختن یاد نگرفتند.

من دوست دارم كه دو نی نوازی یاد بدهم. به مسئولان گفتم در ایرانشهر یا هر شهر دیگری كه می خواهید امكانات بدهید من درس می دهم اما هیچ توجهی نكردند. بلوچ های پاكستان هم به دو نی نوازی بی توجه اند. آنجا هم دو نی نوازان قدیمی همه مرده اند و چند تایی پیر مرد مثل من مانده اند.

استادشیر محمد اسپندار دو نلی نواز بمپوری  در جشنواره بین المللی آوینیون فرانسه در سال 1370 به عنوان یكی از هنرمندان برجسته جهان شناخته شدند که نشان از علم  و معرفت و پویایی روح هنرهای سنتی ایران دارد.

 





نوع مطلب : تحولات تاریخی ُ فرهنگی و اقتصادی بمپور، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
جمعه 4 اسفند 1396 06:33 ب.ظ
شریک من و من با یک آدرس وب متفاوت در اینجا باهم برخورد کردیم و تصور می کردم ممکن است بررسی کنم
چیزهای بی اهمیت من دوست دارم آنچه را که می بینم اکنون دنبال می کنم.

منتظر بمانید که وب سایت خود را برای دومین بار چک کنید.
دوشنبه 1 خرداد 1396 08:49 ب.ظ
It's perfect time to make some plans for the long run and it's
time to be happy. I have read this publish and if I may just I want to recommend you few interesting issues or advice.
Perhaps you could write subsequent articles regarding this article.
I desire to read more issues approximately it!
جمعه 25 فروردین 1396 10:21 ق.ظ
An intriguing discussion is worth comment. I think that you
should write more on this topic, it may not be a taboo matter
but generally people do not speak about these issues.
To the next! Kind regards!!
چهارشنبه 5 دی 1386 08:12 ق.ظ
سلام دوست عزیز ...مطالب جالبی نوشتی ولی قالبه وبلاگت خیلی ساده است و هیچ امكاناتی نداره.در صورتی كه قالب زیبا بینندگان وبلاگ و سایتو برای دفعات بعدی جذب میكنه...ما چند تا قالب توپ داریم كه می تونی به وبلاگ ما بری و هر كدوم رو كه خواستی امتحان كنی و استفاده كنی...اگر از قالبهای ما استفاده كنی لینكت توی 2 تا از لینك باكسهای ما قرار میگیره تا از این طریق بازدیدكنندهات زیاد بشه....یه سر بزن ضرر نمیكنی منتظرتم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
به سایت ما خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای بمپور ، قلب بلوچستان، یادگار اشكانیان و ساسانیان محفوظ است