تبلیغات
بمپور ، قلب بلوچستان، یادگار اشكانیان و ساسانیان - وضعیت اقتصاد كشاورزی بمپور در گذر زمان
بمپور ، قلب بلوچستان، یادگار اشكانیان و ساسانیان
دست در دست هم دهیم به مهر میهن خویش را كنیم آباد
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : محمد علیم آچاک
نویسندگان

وضعیت اقتصاد كشاورزی  : به قلم محمد علیم آچاك

بررسی نیم قرن وضعیت اقتصاد كشاورزی و اقدامات توسعه ی  روستاهای بمپور

1380 – 1330

قسمت اول

ناحیه كشاورزی بمپور واقع دربلوچستان مركزی از قدیم الایام بطور متناوب آب لازم برای مقدار كمی از اراضی مزروعی دو طرف رودخانه بمپور را در اختیار داشته است . بطور كلی اراضی بمپور به علت مشكلات اقلیمی ناشی از آب و هوای نا مناسب مثل گرمای شدید و خشكی فراوان ، طو فانهای شدید ریگ روان در طول سالهای متمادی از میزان حاصلخیزی آن كاسته شده است .

انبار غله بلوچستان و قطب اصلی كشاورزی و زراعت این ناحیه در طی سال ها حكمرانی دولت های قاجار و پهلوی اول بعلت اغتشاشات و آشوب های پیاپی اجتماعی ، جنگها و تاخت و تازها و هجوم ایلات صحرا گرد بلوچ به كشاورزان ساكن منطقه كه هر بار منجر به حملات انتقامی نیروهای دولتی می شد دچار ركود فعالیت كشاورزی و بازرگانی گردیده وباعث غروب تمام مظاهر تمدن با عظمت گذشته و كاهش جمعیت آن شده و بمپور خفته در بوته فراموشی از یادهاو خاطرها  به قلب ریگ های روان صحرا پیوسته است .

رویش خوب گیاه و وجود مقدار كمی آب رودخانه و زمین نسبتا حاصلخیز بمپور را در ردیف غنی ترین مناطق كشاورزی بلوچستان قرار داده  و سبب شده از نخستین سالهای دهه 30 شمسی این ناحیه مورد توجه خاص قرار گیرد و اقداماتی برای بهبود وضعیت نا مناسب اقتصادی روستاهای بمپور صورت گیرد .

بررسی مشكلات اقتصادی در مطالعات روستائی   بمپور بلوچستان در دهه های 30 خورشیدی و بعد از آن ، نشان داد عمده ترین مشكلات اقتصاد روستائی این ناحیه عبارتند از :

1 – ابتدائی بودن روش های تولید كه خود سبب كم شدن بازده اراضی می شد

2 – پائین بودن در آمد سرانه روستائیان

3 – كم رونق بودن دامداری بعلت فقدان مراتع

4 – مشكلات مربوط به مهار آب در آب بندها دستی و سنتی ( تگر ) كه پس از هر بار بارش    سیل آسا  تا مدت ها روستائیان را با بی آبی مواجه می كرد .

نتیجه مطالعات كارشناسان اقتصادی كشور و مطالعه دهاتی كه از موقعیت طبیعی نسبتا خوب از لحاظ اقتصادی بر خوردار بودند آنان را بر آن داشت تا جهت رفع مشكلات روستا های بمپور از نخستین           سال ها ی ده 30 اقدامات ذیل را انجام دهند .

1 – احداث موسسه عمران و بنه بندی دهات خالصه بمپور(برنامه ریزی احیای منطقه تحت نظارت و سر پرستی وزارت كشاورزی )

2 – احداث سد انحرافی بمپور

3 – احداث موسسه تحقیقات كشاورزی بلوچستان در بمپور

4 –اصلاحات ارضی و تاسیس شركت های تعاونی روستائی

 5 – احداث بیش از 20 كیلومتر كانال بتنی در امتداد اراضی روستاها

6 – حفر4  حلقه چاه عمیق در امتداد كانال آبرسانی جهت پمپاژ آب در كانال آبرسانی   در مواقع كم آبی

7 -  احداث دانشسرای  آموزش كشاورزی بمپور

8 –تاسیس شركت سهامی زراعی  بمپور

9 – تاسیس شركت سهامی زراعی مكران در حوالی روستای قاسم آباد بمپور  

احداث موسسه عمران و بنه بندی دهات خالصه  بمپور/ موسسه تحقیقات كشاورزی بلوچستان

قبل از تقسیم خالصجات  و پیش از احداث سد بمپورقدیمی ترین  سازمان تولید جمعی كشاورزی و نظام بهره برداری در این ناحیه  به صورت گاو بند بوده است، گاو بند عبارت بود از مقداری زمین  با حقابه ی معادل 3 بیل ( 36 ) ساعت.

همزمان با اجرای پروژه احداث سد انحرافی بمپور در سال 1333 شمسی،  در سال 1336 پس از شروع كار سد بمپورایتال كنسولت ،موسسه عمران دشت بمپور موسوم به ریگ كبود را تاسیس كرد .

 مسئولان سازمان عمران به منظور بهره برداری مناسب تر از منابع آب و خاك اقدام به تشكیل واحد های بهره برداری جدید در قالب بنه در تمامی آبادیهای خالصه دشت بمپور از محمد آباد تا چاه سردو نمودند . موسسه مزبور از آن جهت تاسیس شد كه در  حداقل  زمان ممكن وضع بهتری را جایگزین وضع نا مطلوب موجود آن زمان نماید و زارعین كم اطلاع و فقیر را ضمن آشنا كردن با اصول نوین كشاورزی در جریان تحول تازه ی قرار دهد .

در سال 1336 اجرای برنامه های عمرانی دشت بمپور  با استقرار مهندسین مشاور ایتال كنسولت جهت اشاعه روش های نوین كشاورزی و ترویج كشت های تازه و اصلاح محصولات بومی با تاسیس موسسه عمران در حوالی روستای نوكجوب آغاز گردید .  

این موسسه در زمینی بالغ بر صد هكتار ایجاد گشت و پس از آنكه قرداد فیمابین سازمان برنامه و ایتال كنسولت لغو گردید برای آنكه عملیات عمرانی متوقف نشود سازمان برنامه انجام برنامه های عمرانی بلوچستان را از محل طرحهای مربوط به عمران منطقه ی بعهده گرفت و موقتا اداره اینگونه موسسات را به اداره اصلاح و تهیه نهال و بذر واگذار كرد .

در سالهای پس از انقلاب با توقف فعالیت سایر موسسات كشاورزی در منطقه، موسسه عمران دشت بمپور كه از سالها پیش  به مركز تحقیقات بلوچستان تغییر نام داده  شده بود، بازدهی موثرش روز به روز كاهش یافت و  این گونه موسسات كه در چنین مناطق عقب مانده و محروم می بایست به صورت یك مركز آموزشی و راهنمائی موثر و فعال باشند،مورد بی مهری و كم لطفی مدیران  واقع شده وبا تبعیض در تخصیص اعتبارات در سطح استان  عملا بصورت چهار دیواری غیر مفیدی در آمد ند كه باعث بدبینی مردم  نسبت به            برنامه ها ی عمرانی در دست اقدام شده است .

سد انحرافی بمپور

به منظور عمران خالصجات بمپور و استفاده كامل از آب رودخانه ، بنگاه مستقل آبیاری در سال 1325 شروع به مطالعات آبیاری جلگه حاصلخیز بمپور نمود ، در سال 1329 مطالعات مربوطه تكمیل و پروژه قطعی آن تهیه و در سال 1331 شركت پرسیزیون با نظارت بنگاه مستقل آبیاری شروع به ساختن سد بمپور در 12 كیلومتری مغرب ایرانشهر و در مجاورت روستای محمد آباد نمود . این سد از نوع وزنی (( دور سوار )) می باشد كه طول خط الراس آبریز آن 60 متر و ارتفاع آن از كف رادیه جلو 5/3 متر و ضخامت دور سوار پایین 6 متر است . این سد با هزینه های پرداختی از بنگاه مستقل آبیاری و اعتبارات سازمان برنامه ساخته شد تابا 1 متر مكعب دبی در ثانیه  از 8800 هكتار اراضی خالصه بمپور3000 هكتار  را زیر كشت ببرد . جهت تامین 5/1 متر مكعب آب باقی مانده سایر  اراضی غرب دشت بمپور  برای ساختن سد در منطقه سعید آباد در زیر دست سد فوق مطالعات مهندسین از همان سالها آغاز شد.

 پروژه سد سعید آباد جهت تامین آب روستاهای غرب دشت بمپور  پس انقلاب مورد مطالعه مجدد قرار گرفت و پس از انجام عملیات ساختمانی، سد مخزنی سعید آباد در سال  1374  با حضور ریاست جمهوری وقت  مورد بهره برداری قرار گرفت  ، اما پس از یك دوره بارش سیل آسا بدون این كه    قطره ی آب از مخازن بدون تجهیزات آن  وارد اراضی زارعین شود تخریب گردید  و میلیاردها ریال سرمایه به همراه گل و لای و خاشاك رودخانه بمپور  در باتلاق جازموریان مدفون شد . 

شركت های  تعاونی روستائی واصلاحات ارضی دهات خالصه

نخستین شركت تعاونی روستائی در منطقه به سال 1338 با سرمایه گذاری اهالی روستاهای نوكجوب ، مچوقاسم ،الله آباد ، باغ و خیر آباد  با سرمایه ی بالغ بر 800000 ریال تاسیس شد ولی پس از آنكه در سال 1342 دهكده نوكجوب تقسیم شد، سازمان اصلاحات ارضی این شركت را منحل كرد . و در نوكجوب شركت مستقل تاسیس شد .

 اغلب دهات بمپور تا سال 1342 جزو املاك خالصه بوده   اما از این تاریخ تعدادی از روستاها مشمول مرحله اول اصلاحات ارضی واقع شدند و اراضی سهم بندی و به دهقانان  صاحب نسق دهكده ها فروخته شد و هر سهامدار موظف شد بابت قسط اصلاحات ارضی سالانه 1970 ریال بپردازد . حد متوسط هر سهم در دو آیش سه هكتار بود.

شركت سهامی زراعی بمپور

  پس از تقسیم خالصجات بمپور میان كشاورزان در سال 1350 در اجرای قانون یكپارچه كردن اراضی كشاورزی ، شركت سهامی زراعی بمپور در اراضی 12 آبادی آبخور سد بمپور ( نوكجوب ، چكر آباد ، مچ قاسم ، سكندگی ، حسین آباد ، خیر آباد ، اله آباد ، باغ ، ملك آباد ، توردان ، دهمیر و میر آباد ) تاسیس و اقدام به فعالیت نمود كه با پیروزی انقلاب در سال 1357 منحل اعلام گردید .

شركت سهامی زراعی مكران

شركت سهامی زراعی مكران در سال 1355 در اراضی آبادیهای سعید آباد ، شمس آباد ، قاسم آباد ، پیشك آباد و جمال آباد در غرب دشت بمپور تاسیس شد . این شركت در حال آماده سازی و تجهیز خود از نظر تاسیسات و ساختمان و ماشین آلات بود كه همزمان با انقلاب منحل اعلام گردید .

دانشسرای كشاورزی بمپور

در سال 1335 وزرات فرهنگ با تاسیساتی محدود جهت تربیت معلم روستائی اقدام با تاسیس دانشسرای كشاورزی در بمپور نمود ، فارغ التحصیلان این دانشسرا پس از دو سال تحصیل با اعزام به روستاها جهت آموزش روستائیان و ترویج و اشاعه امور كشاورزی مشغول بكار می شدند .

در سال 1343دانشسرای كشاورزی به دبیرستان تغییر نام و مدت تحصیل از دو سال به سه سال افزایش یافت ، پس از آن در سال 1345 بنابه تصویب هیات دولت این دبیرستان با كلیه پرسنل و تجهیزات تحویل وزارت كشاورزی گردید و از آن زمان به بعد تحت نظارت دفتر آموزش وابسته به وزارت كشاورزی در آمد كه با تربیت فن ورز كشاورزی در رشته زراعت به كار آموزش های رسمی و كوتاه مدت مشغول بوده است .از سال 1355 با تغییر سیستم آموزشی از نظام قدیم به سیستم نوین  دوره تحصیل در مراكز به چهار سال افزایش یافته كه فارغ التحصیلان این دوره آموزشی در رشته ماشینهای كشاورزی وارد بازار كار شده و امروز در اقصی نقاط استان در حال انجام وظیفه هستند.مركز كشاورزی بمپور به دلیل نگاه نا مناسب و تبیعض آمیز، هم اكنون به صورت پیكر نیمه جانی در چند رشته محدود دانش آموز می پذیرد .

 

 

 

 

 

 

 





نوع مطلب : تحولات تاریخی ُ فرهنگی و اقتصادی بمپور، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
شنبه 17 تیر 1396 08:24 ق.ظ
It's an remarkable article for all the internet viewers; they will get advantage
from it I am sure.
یکشنبه 4 تیر 1396 09:21 ق.ظ
Inspiring story there. What occurred after? Thanks!
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1396 06:17 ب.ظ
Its like you read my mind! You appear to know a lot about this, like you
wrote the e book in it or something. I believe that you could
do with a few percent to drive the message house a little bit, but instead
of that, that is excellent blog. A fantastic read. I'll definitely be back.
جمعه 25 فروردین 1396 07:10 ق.ظ
My family members always say that I am wasting my time here at web,
but I know I am getting knowledge every day by
reading thes pleasant articles.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
به سایت ما خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای بمپور ، قلب بلوچستان، یادگار اشكانیان و ساسانیان محفوظ است