تبلیغات
بمپور ، قلب بلوچستان، یادگار اشكانیان و ساسانیان - جزئیات معماری خانه های روستایی استان سیستان و بلوچستان( روستای نوكجوب )
بمپور ، قلب بلوچستان، یادگار اشكانیان و ساسانیان
دست در دست هم دهیم به مهر میهن خویش را كنیم آباد
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : محمد علیم آچاک
نویسندگان


چكیده               

استان سیستان و بلوچستان یكی از وسیعترین استانهای كشور است كه تنوع اقلیمی و بافتی متفاوتی دارد.این تنوع اقلیمی سبب تنوع شكلی و ساختاری در مساكن روستایی این استان شده است. اساس اندیشه این روستائیان كاهش هزینه های مربوط به ساختمان و پرهیز از حمل و نقل بی جا و استفاده از مصالح بومی می باشد .

زندگی قبیله ای و اتكاء بر دامداری سبب تنوع در شكل و ساختار مسكن قوم بلوچ شده است .

لذا در این مقاله به معرفی جزئیات معماری مسكن روستایی در روستای نوكجوب بلوچستان می پردازیم.

 كلمات كلیدی: معماری- بلوچستان- بافت- نوكجوب- مسكن

مقدمه

مسكن كوچكترین عنصر سكونتگاهها را تشكیل می دهد.مسكن زائیده مهمترین نیاز انسانها و یكی از پدیده های جغرافیایی هر منطقه است.

بررسی گذشته نشان می دهد كه روستاها مجتمع های پویایی بوده اند كه ضمن خودگردانی در زمینه های مختلف اقتصادی،اجتماعی و... بسیاری از نیازهای فضایی خود را نیز با استفاده از امكانات و منابع موجود در محیط فراهم می نموده اند.همچنین دیر زمانی است كه ارزشهای كهن معماری این مرز و بوم بطور كلی دستخوش فراموشی شده است،اما روستاهایی كه نمونه ی غنی از فرهنگ معماری گذشته بوده و شیوه های معیشت و سنت سكونت و هنر بومی را حفظ كرده اند یافت می شود كه می توانند در برنامه ریزی و ساماندهی روستاهای امروزی چراغ راه طراحان روستایی قرار گیرد. لذا در این مقاله به معرفی جزئیات معماری مسكن روستایی در روستای نوكجوب بلوچستان می پردازیم كه خانه هایشان هنری برگرفته از فرهنگ و معماری اصیلشان را نمایان و برگی از دفتر هنر معماری ، تفكر و اندیشه معماران را در قالب آثارشان به شكل كالبدی آشكار كنیم.

 معرفی استان سیستان و بلوچستان

استان سیستان و بلوچستان با وسعتی حدود 187502 كیلومتر مربع، در جنوب شرقی ایران واقع شده است. این استان پهناور در سمت شرق با كشور پاكستان 900 كیلومتر و با كشور افغانستان 300 كیلومتر مرز مشترك و در جنوب با دریای عمان به طول تقریبی 270 كیلومتر مرز آبی دارد. این استان از شمال و شمال غرب با خراسان جنوبی و از غرب با استان کرمان و هرمزگان همجوار است. استان سیستان و بلوچستان به لحاظ وسعت از بزرگ ترین استان های كشور به حساب می آید. این استان از دو ناحیه تشكیل یافته كه از لحاظ طبیعی با یكدیگر كاملاً متفاوتند.

ناحیه سیستان با 8117 كیلومتر مربع وسعت، در قسمت شمالی این استان قرار داشته و حوزه مسطح و مسدودی است كه از آبرفت های دلتای قدیمی و فعلی رود هیرمند تشكیل شده است. ناحیه بلوچستان به مساحت 179385 کیلومتر مربع، منطقه وسیع كوهستانی است كه حد شمالی آن كویر لوت و حد جنوبی آن دریای عمان است. مرزهای طولانی آبی و خشكی استان با كشورهای افغانستان، پاكستان و كشورهای حوزه خلیج فارس، موقعیت ویژه ای را به آن بخشیده و سبب ایجاد شرایطی خاص شده است. چندگانگی و تنوع مذهبی، گویشهای مختلف و نمود تعلقات قومی و قبیلهای و استقامت و سخت کوشی مردم از دیگر ویژگیهای اجتماعی این استان است.

موقعیت و وسعت روستای نوكجوب

نوکجوب در 60درجه 31دقیقه طول شرقی و 27درجه 12دقیقه عرض شمالی و حدود 6/5 متر از سطح آبهای آزاد قرار گرفته است.شیب توپوگرافی خیلی نا چیز است.

این روستا در شرق بمپوb ر واقع شده است در حدود 18کیلومتری غرب ایرانشهر و 6کیلومتری شرق بمپور قرار دارد.

از نظر تقسیمات سیاسی جزء بخش بمپور، و مركز دهستان بمپور شرقی ،شهرستان ایرانشهر است. و در حدود 3603509متر مربع یا حدود 360 هکتار اراضی قابل کشت دارد. این روستا در حدود 4403509متر مربع وسعت دارد. که از این مقدار حدود 80 هکتار اراضی بایر است.

مسكن روستایی نوكجوب

نمونه های ساختمان های این روستا بیانگر بهره برداری هوشمندانه ی اهالی از مواد و مصالح موجود در دسترس برای برآورد نیازهای ساختمانیشان است. اساس اندیشه این روستائیان كاهش هزینه های مربوط به ساختمان و پرهیز از حمل و نقل بی جا و استفاده از مصالح بومی و افزایش قابلیت ها و دوام مصالح بومی برای ساختمان سازی و ایجاد سرپناه برای خانواده و فضاهای مناسب برای محصولات و عوامل تولیدی است. از نظر یك روستائی خاك و سنگ و چوب و نی و گیاهان بومی و بوته خار و ... هر كدام به نوعی مصالح ساختمانی بوده و اگر به صورت صحیحی از آنها بهره برداری شود، نقش واقعی خود را در ایجاد فضاهای مطلوب ایفا خواهند كرد.

 ابنیه روستائی موجود در روستای نوكجوب را براساس نوع و كیفیت مصالح به دو گروه ابنیه روستایی سبك و ابنیه روستایی سنگین دسته بندی می كنیم،كه در ذیل به طور مختصر توضیحاتی داده می شود.

ابنیه روستایی سبك:

 بنا از اجزاء و قطعات سبک وزن تهیه شده است - بنا از مجموعه ای از اجزای جداگانه تشکیل شده که قابل پیاده کردن و سوارکردن مجدد هستند - به دلیل سبکی وزن و ویژگی قطعات،امکان حمل و نقل آنها وجود دارد- پیاده کردن و یا سوارکردن قطعات بنا نیازی به تخصص ویژه ای ندارد و غالباً ساکنان هر واحد به خوبی می توانند از عهده نصب و یا پائین آوردن و جمع آوری آن برآیند. بناهای سبک  موجود در روستای نوكجوب را می توان بطور کلی در دو گروه آلاچیقها ( در گویش محلی دوار تگردی)، یَحْ تَكَن ( در گویش محلی كاپار) یا بناهای حصیری طبقه بندی کرد.

1- آلاچیقها ( دوار تگردی) :

از این نوع بنا بیشتر به منظور پُخت و پَز استفاده می شود.

مصالح مورد نیاز : شاخه های نخل خرما كه برگهای آنرا كنار زده اند ( در اصطلاح محلی چَتْ )- طناب ( در اصطلاح محلی چیلُكْ )- حصیر ( در اصطلاح محلی تَگِرد )

محل تأمین مصالح : مصالح مورد نیاز از نخلستانهای خود روستا تأمین می شود.طناب و حصیر  بوسیله اهالی روستا با برگ های درخت خرما ساخته می شود.

علت استفاده از این مصالح : كاهش هزینه های مربوط به ساختمان و پرهیز از حمل و نقل بیجا و استفاده از مصالح بومی

نحوه ساخت بنا:

ابتدا یك پلان بیضی شكل ترسیم نموده و محیط آنرا صاف نموده سپس دور تا دور این محیط را چاله ای به عمق 15 تا 20 سانتی متر حفر نموده و شاخه های نخل خرما كه برگ های آنرا كنار زده اند را در داخل چاله هاكنار یكدیگرگذاشته و با خاك آنها را می پوشانند.پس از آن شاخه ها را خم نموده و در پایین،وسط و بالای آن شاخه های نخل خرما كه برگ های آنرا كنار زده اند،را قرار داده و بوسیله طناب( در اصطلاح محلی چیلُكْ ) بهم متصل می نموده اند و اطراف آنرا با پوششی حصیری ( در زبان محلی تَگِرد ) می پوشانده اند .و در آخر در داخل بنا حصیری جهت نشستن پَهن می كرده اند.

در مركز این بنا نیز یك آتشدان جهت انجام فعالیت های پُخت و پَز می ساخته اند.

2- بناهای حصیری:

از این نوع بناها بیشتر برای استراحت افراد و همچنین محل نگهداری احشام استفاده می شود.

1-2)  یَحْ تَكَن  (در گویش محلی كاپار ) :

از این نوع بنا معمولاً در فصل تابستان،جهت استراحت در آن،آویختن مشك آب در زیر آن و استفاده از سایه آن  استفاده شده است.

مصالح مورد نیاز:تنه درخت خرما ( در اصطلاح محلی كُنْت )- شاخه های نخل خرما كه برگهای آنرا كنار زده اند ( در اصطلاح محلی چَتْ )- طناب ( در اصطلاح محلی چیلُكْ )- حصیر ( در اصطلاح محلی تَگِرد )- درختچه خارشُتُر ( در اصطلاح محلی شِزّ )

محل تأمین مصالح : مصالح مورد نیاز از محیط خود روستا و یا روستاهای همجوار  تأمین می شود.

علت استفاده از این مصالح : كاهش هزینه های مربوط به ساختمان و پرهیز از حمل و نقل بیجا و استفاده از مصالح بومی

نحوه ساخت بنا:

ابتدا پلانی را به شكل مستطیل در نظر می گیرند،آنگاه در هر ضلع آن در دو طرف عرض یك چوب ضخیم از تنه درخت خرما ( در اصطلاح محلی كُنْت )،به عمق 40 تا 45 سانتی متر در داخل زمین می كارند كه مجموعاً 4 چوب می شوند.بعد از آن دو قطعه چوب نخل در طول و 3 تا 4 قطعه چوب در عرض،بالای چوبهای پایه قرار می دهند و سپس بالای تیرهای نخل را بوسیله شاخه های نخل كه برگهای آنرا كنار زده اند( در اصلاح محلی چَت ) پوشانده و بوسیله طناب ( در اصطلاح محلی چیلُكْ ) می بندند. پس از آن اطراف یَح تَكَن را بوسیله شاخه های درخت خرما می پوشانند و بر روی آنها بوته های درختچه ی خار شُتر ( در اصطلاح محلی شِزّ ) قرار می دهند.و در آخر حصیری را درون بنا جهت نشستن قرار می دهند.

در اطراف كاپار یك كانال آب جهت آب زدن به كاپار تعبیه می شود.كه در فصل تابستان با استفاده از آب این كانال بر روی بوته های درختچه خار شتر( در اصطلاح محلی شِزّ) آب ریخته كه هنگام وزش باد باعث خنك شدن بنا می شود.

2-2) طویله ( در اصطلاح محلی گُوْاش - پسیل ) :

این نوع بنا معمولاً برای نگهداری احشام ساخته می شود.

مصالح مورد نیاز:تنه درخت خرما ( در اصطلاح محلی كُنْت )- شاخه های نخل خرما كه برگهای آنرا كنار زده اند ( در اصطلاح محلی چَتْ )- طناب ( در اصطلاح محلی چیلُكْ )

محل تأمین مصالح : مصالح مورد نیاز از محیط خود روستا و یا روستاهای همجوار  تأمین می شود.

علت استفاده از این مصالح : كاهش هزینه های مربوط به ساختمان و پرهیز از حمل و نقل بیجا و استفاده از مصالح بومی

نحوه ساخت بنا:

ابتدا پلانی را به شكل مستطیل در نظر می گیرند،آنگاه در هر ضلع آن در دو طرف عرض یك چوب ضخیم از تنه درخت خرما ( در اصطلاح محلی كُنْت ) در داخل زمین به عمق 40 تا 45 سانتی متر می كارند كه مجموعاً 4 چوب می شوند.بعد از 3 یا 4 چوب درخت گَز در طول و 2 یا 3 چوب درخت گَز در عرض  چوبهای پایه قرار می دهند واطراف تیرهای نخل را بوسیله شاخه های نخل كه برگهای آنرا كنار زده اند( در اصلاح محلی چَت ) پوشانده و بوسیله طناب ( در اصطلاح محلی چیلُكْ ) آنها را كنار یكدیگر می بندند.در ضمن در گوشه ای از آن یك سقف نیز تعبیه نموده تا در صورت بارش باران احشام را به آن طرف هدایت نمایند.

ابنیه روستایی سنگین:

ابنیه روستایی سنگین موجود در روستای نوكجوب فقط شامل بناهای خشتی  و گلی ( در اصطلاح محلی بان) می شود. مصالح اصلی و عمده این نوع بناها خاك، چوب،سنگ و... می باشد.بناهای خشتی موجود در روستای نوكجوب عمدتاً در یك طبقه و در دو نوع با سقف تخت و سقف گنبدی ساخته می شود.

1- بان( با سقف تخت) :

این نوع بنا معمولاً ،جهت استراحت از خشت و گل و سنگ  ساخته می شود.

مصالح مورد نیاز:خشت-گِل-كاهگِل- پلاستیك- تنه درخت خرما ( در اصطلاح محلی كُنْت )- شاخه های نخل خرما كه برگهای آنرا كنار زده اند ( در اصطلاح محلی چَتْ )- طناب ( در اصطلاح محلی چیلُكْ )- حصیر ( در اصطلاح محلی تَگِرد ).

محل تأمین مصالح : مصالح مورد نیاز از محیط خود روستا و یا روستاهای همجوار  تأمین می شود.

علت استفاده از این مصالح : كاهش هزینه های مربوط به ساختمان و پرهیز از حمل و نقل بیجا و استفاده از مصالح بومی

نحوه ساخت بنا:

ابتدا بوسیله خاك موجود در اطراف خشت زنی كرده بصورتی كه خاك( خاك رس چرب) را خیس كرده،سپس بوسیله قالب خشت زنی دستی،خشت زده و آنرا به مدت 7 تا 10 روز در محیط گذاشته تا خشك شود. سپس یك پلان مستطیلی شكل ترسیم نموده و چاله ای درون زمین ،تقریباً به عمق 50 تا 60 سانتی متر حفر می كنند،سپس از داخل این گودی دیوارچینی را آغاز كرده بصورتی كه اول یك لایه از گِل كه بعنوان ملات بوده و بر روی آن خشت را می گذارند. و تا ارتفاع 3 تا 3.5متر در بناهای سقف تخت و 4 تا 4.5 متر در بناهای سقف گنبدی دیوارچینی می كردند. سپس چوب های خشك شده تنه نخل خرما ( در اصطلاح محلی كُنت) بصورتی كه اگر كنده آن بزرگ باشد به 4 یا 6 قطعه و اگر كوچك باشد به 2 قطعه تقسیم نموده،و بر روی دیوارهای باربر قرار داده و روی آنها را با شاخه های تراشیده شده درخت خرما( در اصلاح محلی چَتْ ) بصورتی كه شاخه ها را كنار یكدیگر قرار داده و بوسیله طناب ( در اطلاح محلی چیلُك ) می بندند. سپس حصیر را بر روی آن قرار داده و یك لایه خاك روی آن ریخته و بعد از آن یك پلاستیك روی آن می كشند و سرانجام روی پلاستیك را كاهگِل می كند. كاهگِل از مخلوط خاك رس و كاه گندم بدست می آید.

قسمتهای خارج و داخل دیوار بان را با گِل ، كه آنرا به منظور چسبندگی بیشتر و مقاومت در برابر بارندگی و فرسایش، با كاه گندم مخلوط كرده اند،می مالند.

2- بان( با سقف گنبدی) :

این نوع بنا معمولاً ،جهت استراحت از خشت و گِل و سنگ  ساخته می شود.

مصالح مورد نیاز:خشت-گِل-كاهگِل

محل تأمین مصالح : مصالح مورد نیاز از محیط خود روستا و یا روستاهای همجوار  تأمین می شود.

علت استفاده از این مصالح : كاهش هزینه های مربوط به ساختمان و پرهیز از حمل و نقل بیجا و استفاده از مصالح بومی

نحوه ساخت بنا:

ابتدا بوسیله خاك موجود در اطراف خشت زنی كرده بصورتی كه خاك( خاك رس چرب) را خیس كرده،سپس بوسیله قالب خشت زنی دستی،خشت زده و آنرا به مدت 7 تا 10 روز در محیط گذاشته تا خشك شود. سپس یك پلان مستطیلی شكل ترسیم نموده و چاله ای درون زمین ،تقریباً به عمق 50 تا 60 سانتی متر حفر می كنند،سپس از داخل این گودی دیوارچینی را آغاز كرده بصورتی كه اول یك لایه از گِل كه بعنوان ملات بوده و بر روی آن خشت را می گذارند. و تا ارتفاع 4 تا 4.5 متر دیوارچینی می كردند.

و برای ساخت سقف آن بر روی یك طرف دیوار با خشت وگِل یك نیم دایره ساخته و از بالای آن بصورت رگچین (ابتدا گِل را می مالند و سپس خشت را  محكم به گِل می چسبانند) خشت ها را چیده تا به طرف دیگر دیوار برسند و در طرف دیگر دیوار نیز یك نیم دایره ساخته و سقف كامل می شود.

قسمتهای خارج و داخل دیوار بان را با گِل ، كه آنرا به منظور چسبندگی بیشتر و مقاومت در برابر بارندگی و فرسایش، با كاه گندم مخلوط كرده اند،می مالند.

ü      علاوه بر موارد نامبرده مى ‏توان  از جوهان كه از آن جهت نگهدارى خرماها استفاده مى ‏كنند، از پَلْ كه حصارى براى باغها مى ‏باشد، نام برد.

اساس اندیشه روستائیان در ساخت خانه هایشان:

ü      كاهش هزینه های مربوط به ساختمان

ü      پرهیز از حمل و نقل بی جا

ü      پرهیز از استفاده مصالح غیر بومی

ü      افزایش قابلیت ها و دوام مصالح بومی

ü      ایجاد سرپناه برای خانواده

ü      ایجاد فضای مناسب برای محصولات و عوامل تولیدی  

مصالح ساختمانی و كیفیت ابنیه روستای نوكجوب:

روستا به صورت كاملاً سنتی در اشكال ساده انجام می گیرد . در ساخت اكثر خانه ها از مصالح موجود در محل مثل سنگ،چوب،خاك،خشت و... استفاده می شود.به طور كلی ابنیه روستا بر اساس نوع معماری و مصالح بكار رفته می توان بصورت زیر بیان كرد.

بافت روستای نوكجوب از دو بافت تشكیل شده است . بافت قدیم و بافت جدید كه معماری بافت قدیم حالت سنتی دارد كه غالباً جزء خانه های مرمتی محسوب می شوند و حدود 30% ابنیه روستا را شامل می شود كه با مصالح خشت و گل و چوب ساخته شده است.برای امنیت این ابنیه نیاز به مرمت و نوسازی دارند. حدود 60% از ابنیه روستا نوساز می باشد كه معماری آنها به معماری شهری نزدیك بوده و از اصول فنی پیروی كرده اند . استحكام این ابنیه در برابر زلزله از ابنیه مرمتی بیشتر بوده است. ابنیه تخریبی 10% ابنیه روستا را شامل می شوند و به عنوان سكونتگاههای كاملاً ابتدایی محسوب می شوند.

   نتیجه گیری :

در پایان ویژگی های مسكن روستایی در بلوچستان و خصوصاً روستای نوكجوب به شرح زیر جمع بندی می شوند:

ü      مردم واری:در معماری این منطقه،فضاها دارای مقیاس انسانی هستند.

ü      پرهیز از بیهودگی: در مسكن روستایی بلوچستان ،به هیچ عنوان عنصر یا فضایی بیهوده به چشم نمی آید.

ü      نیارش: تقریباً بیش از 90% مصالح به كار گرفته شده در مسكن منطقه بلوچستان بوم آورد است

ü      خودبسندگی:تامین مصالح از محل خود روستا می باشد.

ü      درونگرایی:با توجه به فرهنگ منطقه،وجود دیوارهای بلند،حیاط،جداسازی فضای خصوصی و عمومی از یكدیگر و ... همه و همه تنوعی از درونگرایی را به چشم می آورند.

پیشنهادات :

ü      استفاده از پلاستیك برای پوشش آلاچیقها ( دوار تگردی)

ü      استفاده نكردن از آلاچیقها( دوار تگردی) بعنوان محیط پُخت و پَز بعلت چوبی بودن بنا

ü      استفاده بیشتر از چوب درختان دیگر نظیر گَز،كَهور و ... موجود در منطقه

ü      استفاده از نی برای ساخت سقف بناهای خشتی

ü      تلاش در حفظ هویت معماری بومیمسكن روستایی

ü      تأمین مسكن متناسب با نیاز روستایی

ü       احداث مسكن سبز روستایی

ü      تطبیق كالبد مسكن روستایی با زندگی امروزی (احداث مسكن روستایی مطابق زندگی امروزی)

ü      تلاش در بهینه سازی مصرف انرژی در مسكن روستایی

ü      تأمین بهداشت محیط روستایی با تولید مسكن روستایی بهداشتی (ارتقاء سطح بهداشت در سكونتگاههای روستایی)

ü      تلاش در به حداقل رساندن آثار مخرب تقلید كوركورانه از ظواهر شهری نامناسب در تولید مسكن روستایی

ü      ترویج الگوهای منتخب و برجسته معماری روستایی به لحاظ فرم و جنبههای زیباشناختی سیمای روستا

محمد آچاك

 مهندس مدیریت  و آبادانی روستاها

منابع :

1- مشاهدات ، تجربیات و تحقیقات میدانی نویسنده

2- جمشید داوطلب،ساناز آذرسا،الگوی مسكن روستایی سیستان با تأكید بر مصالح بومی

3- اكرم بشیری،فرشته قدرتی،احمد حیدری،سید محمدصادق رضویان،ایمان طبسی،الگوی مسكن روستایی در سیستان و بلوچستان

4- بیتا تختی،مرجان دهقانی،بررسی وضعیت كیفی مسكن روستایی بر اساس نوع مصالح مصرفی در استان سیستان و بلوچستان

5- معاونت بازسازی و مسکن روستایی،بنیاد مسكن انقلاب اسلامی سیستان و بلوچستان

6- اینترنت





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
سه شنبه 23 مرداد 1397 12:38 ق.ظ

Thank you, I appreciate this!
female cialis no prescription purchasing cialis on the internet cialis generique acquisto online cialis cialis venta a domicilio how to purchase cialis on line purchasing cialis on the internet achat cialis en suisse bulk cialis free cialis
جمعه 15 تیر 1397 07:12 ق.ظ
Hellօ friends, һow iss the whole thing, and what you wish foг to
say concerning this article, іn my vieԝ
its genuinely awesome designed foor me.
سه شنبه 12 تیر 1397 07:47 ب.ظ
I love yoսr blog.. vvery nice colors & theme. Did yyou design thіs website yourself or did
yoᥙ hire someone to ԁo it for you? Plz ansԝer
Ьack as I'm looҝing to construct myy own blog аnd would lіke tο
fіnd out ԝherе u ցot this from. cheers
سه شنبه 29 خرداد 1397 05:19 ق.ظ
Hi my loved one! I wɑnt to say that tһis post is amazing, nice ԝritten and come ԝith almost all vital infos.
I woᥙld likme to ѕee more posts like thіs .
شنبه 26 خرداد 1397 08:06 ق.ظ
Wow that wɑs strange. І jսst wrote an really long ϲomment bᥙt after I clicked
submit mү comment didn't appear. Grrrr... wеll Ι'm not writing alll
tһat over agaіn. Anyԝays, juѕt wanted to ѕay grdat
blog!
شنبه 26 خرداد 1397 08:03 ق.ظ
Wow that wɑs strange. І jսst wrote an really long ϲomment bᥙt after I clicked
submit mү comment didn't appear. Grrrr... wеll Ι'm not writing alll
tһat over agaіn. Anyԝays, juѕt wanted to ѕay grdat
blog!
چهارشنبه 23 خرداد 1397 05:10 ب.ظ
Tһis is a topic which is close to my heart... Τhank you!
Eⲭactly ᴡhere ɑre yοur contact details tһough?
شنبه 29 اردیبهشت 1397 07:43 ب.ظ
Iddo believe all oof the ideas you have presented on your post.
They're very convincing and can certainly work. Nonetheless, the posts are very quick for
novices. May you please lengthen thdm a little from
next time? Thanks for the post.
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 09:15 ق.ظ
Aw, this waas a very good post. Taking the time aand actual effort to make a very ood article… but what can I say… I put things off
a whole lot and don't manage to get nearly anything done.
پنجشنبه 6 اردیبهشت 1397 12:27 ق.ظ

Really loads of beneficial knowledge!
buy generic viagra without prescription what is viagra buy viagra no prescription online cheap viagra online usa buy viagra pills online buy sildenafil online uk sildenafil generic viagra on prescription uk buy viagra safely to buy viagra online
شنبه 1 اردیبهشت 1397 04:50 ق.ظ
Ridiculouis story there. What occurred after? Thanks!
یکشنبه 19 فروردین 1397 12:47 ق.ظ

Valuable content. Thanks a lot!
cialis per paypa cialis savings card cialis tablets australia when can i take another cialis cialis rezeptfrei cialis herbs generic cialis pill online cialis efficacit viagra vs cialis cialis billig
جمعه 3 فروردین 1397 03:42 ق.ظ

Seriously plenty of beneficial info.
canadian drugs generic cialis cialis 5mg prix cialis authentique suisse best generic drugs cialis cialis 20 mg effectiveness cialis e hiv cialis 100mg suppliers cialis 100 mg 30 tablet 40 mg cialis what if i take generic cialis pill online
شنبه 18 شهریور 1396 01:17 ق.ظ
If some one needs expert view on the topic of running a
blog after that i suggest him/her to go to see this website, Keep up the nice work.
دوشنبه 30 مرداد 1396 09:51 ق.ظ
I am curious to find out what blog system you are
utilizing? I'm experiencing some small security issues
with my latest website and I would like to find something more safe.

Do you have any recommendations?
شنبه 31 تیر 1396 06:27 ب.ظ
Hi! I've been reading your weblog for a long time now and finally got the bravery to go ahead and give you a
shout out from Atascocita Texas! Just wanted to tell you keep up the good job!
پنجشنبه 29 تیر 1396 06:51 ق.ظ
Good day! Do you use Twitter? I'd like to follow you
if that would be okay. I'm undoubtedly enjoying your blog and look forward to new
posts.
دوشنبه 26 تیر 1396 04:11 ب.ظ
I have read so many articles about the blogger lovers except this post is actually a good paragraph,
keep it up.
شنبه 24 تیر 1396 03:28 ق.ظ
If you desire to increase your familiarity just keep visiting this web site and be
updated with the hottest information posted here.
شنبه 10 تیر 1396 05:20 ق.ظ
This design is wicked! You certainly know how to keep
a reader entertained. Between your wit and your videos, I was almost moved
to start my own blog (well, almost...HaHa!) Excellent job.
I really loved what you had to say, and more than that,
how you presented it. Too cool!
دوشنبه 5 تیر 1396 06:22 ق.ظ
چلیپا از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن دلنشین در آغاز آیا واقعا حل و فصل درست با من پس
از برخی از زمان. جایی در سراسر جملات شما در واقع
قادر به من مؤمن اما تنها برای while.
من با این حال مشکل خود را با جهش در مفروضات و یک خواهد
را خوب به پر همه کسانی معافیت.
اگر شما در واقع که می توانید انجام من خواهد قطعا بود تحت
تاثیر قرار داد.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:15 ق.ظ
Fine way of describing, and good piece of writing to take
information regarding my presentation focus, which i am going to present in academy.
جمعه 22 اردیبهشت 1396 10:05 ق.ظ
After checking out a few of the blog posts on your website,
I really appreciate your way of writing a blog.
I saved as a favorite it to my bookmark webpage list and will be checking back in the
near future. Please visit my website too and tell me what you think.
سه شنبه 4 آذر 1393 08:40 ب.ظ
سلام خسته نباشید میشه لطفا چند نمونه عکس مربوط به جزییات معماری خانه های روستایی استان سیستان و بلوچستان توی سایتتون بزارید یا برام ایمیل کنید . واقعا ممنون میشم.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
به سایت ما خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای بمپور ، قلب بلوچستان، یادگار اشكانیان و ساسانیان محفوظ است